قدیمیترین کامپیوتر جهان در قرن نوزدهم توسط چارلز بابیج ساخته نشد، بلکه بیش از دو هزار سال پیش در دوران سلسله هان غربی در چین ساخته شد.
به گزارش سرویس فناوری مگ دید، این دستگاه که «تی هوا جی» نام دارد، دار بافندگی الگودار برای بافت ابریشم با نقوش مشخص است و کشف آن تنها حدود یک دهه پیش به طور تصادفی رخ داد. بر اساس تعریف، کامپیوتر هر دستگاهی است که بتواند دستور دریافت کند، برنامهای را اجرا نماید و نتایج ارائه دهد، که فقط برای محاسبات ریاضی پیچیده به کار نمیرود بلکه برای انجام خودکار وظایف مشخص نیز کارایی دارد.
اگرچه امروزه برنامهها به صورت نرمافزار تعریف میشوند، اما میتوانستند به شکل کارتهای الگویی نیز باشند؛ روشی که برنامهنویسان اولیه در نخستین روزهای ظهور کامپیوتر مدرن از آن بهره میبردند. با توجه به اینکه انجمن علوم و فناوری چین (CAST) بزرگترین مرجع رسمی علمی چین است، ادعای این نهاد درباره قدیمیترین کامپیوتر جهان اهمیت چشمگیری دارد و در زمانی مطرح میشود که چین در حال رقابت برای تصاحب جایگاه پیشرو در حوزههای متنوع فناوری از جمله مخابرات، هوش مصنوعی، سوپرکامپیوتر و هوافضا است.
حتما بخوانید: کوچکترین ابرکامپیوتر هوش مصنوعی شخصی جهان رونمایی شد
تی هوا جی چیست؟
تی هوا جی یک دستگاه بافندگی پیشرفته برای تولید ابریشم با الگوهای ثابت است. این ماشین که در سال ۱۵۰ قبل از میلاد ساخته شد، سالها قبل از دارهای بافندگی غرب ظهور کرد و بیش از دو هزار سال پیش به صنعتگران امکان میداد با مکانیزه کردن فرایند، طرحهای متنوع ایجاد کنند. پارچهها با استفاده از نخهای طولی و عرضی، به ترتیب تار و پود، بافته میشوند. بافنده برای ایجاد الگو، باید نخهای تار را در موقعیتهای خاص بالا ببرد تا شاتل بتواند پودهای رنگی را عبور دهد.
بیشتر بخوانید: نسل تازهای از کامپیوترهای زیستی؛ تبدیل سلولهای مغزی انسان به کامپیوتر
این فرایند میزان کار بافنده را افزایش میدهد، اما نقش تی هوا جی در رشد چین به عنوان مرکز جهانی تولید ابریشم، به احتمال زیاد ناشی از مکانیزه شدن عملیات بافندگی بوده است. ماشین از ۱۰۴۷۰ نخ تار طولی استفاده میکرد و توسط ۸۶ کارت برنامهریزیشدنی کنترل میشد. پس از برنامهریزی، قادر بود تا ۱۰۰ دستگاه را همزمان با دقت کامل اجرا کند. تی هوا جی میتواند با یک کامپیوتر باینری مدرن مقایسه شود، چرا که از کارتهای فیزیکی برای رمزگذاری الگوها بهره میبرد؛ نخ بالارفته نمایانگر باینری ۱ و نخ پایینرفته نمایانگر ۰ بود.
برای مطالعه بیشتر: تولید ابریشم قرمز درخشنده توسط اولین عنکبوت ویرایش ژنی شده جهان
کشف تصادفی قدیمیترین کامپیوتر جهان
ابریشم چین همواره یک کالای لوکس جهانی بوده و کیفیت بالا، عامل اصلی شهرت آن بوده است، اما محبوبیت آن به احتمال زیاد به دلیل عرضه گسترده پارچههای دقیق و مکانیزهشده با تی هوا جی نیز بود. جزئیات توسعه بافندگی مکانیزه در چین تا قبل از کشف اخیر نامشخص بود. باستانشناسان در سال ۲۰۱۲، به طور تصادفی اطلاعات روشنی یافتند؛ هنگام ساخت خط مترو در چنگدو، یک مقبره از دوره هان غربی در سایت کوه لاوگان کشف شد. با کاوش، چهار مدل دار بافندگی سالم همراه با نخهای ابریشم یافت شد.
متخصصان نساجی متوجه شدند که این دارها قدیمیترین دارهای بافندگی نقشهدار کشفشده در جهان هستند. پژوهشهای بعدی برای بازسازی دار و درک عملکرد آن انجام شد. طبق گزارش South morning china post، این دارها از کتابهای الگو با قالبهای طراحی برنامهریزیشدنی استفاده میکردند. ترتیب فیزیکی ایجاد یک الگو ابتدا توسط صنعتگران با نخ یا چوب بامبو برنامهریزی میشد و سپس بافنده الگوها را دنبال میکرد تا بافت نهایی شکل گیرد.
