از آسمانخراش تا تونل؛ معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵ که قواعد بازی را تغییر دادند
خانه Lib Earth House
خانه Lib Earth House Model B نمونهای پیشرو از بهکارگیری فناوری چاپ سهبعدی با رویکردی پایدار است؛ بنایی که بهجای اتکا به بتن با ترکیبی بر پایه خاک ساخته شده است. این خانه شاخص ژاپنی، طراحیشده توسط شرکت Lib Work Co، از نظر ظاهری یک اقامتگاه مدرن، روشن و چاپ سهبعدی به نظر میرسد و به لطف سیستم ذخیره انرژی Tesla Powerwall و پنلهای خورشیدی خارج از شبکه برق فعالیت میکند. با وجود این، نقطه تمایز اصلی آن در پایان چرخه عمر بنا آشکار میشود؛ سازه بهگونهای طراحی شده است که قابل تجزیه باشد و بخش اعظم آن به طبیعت و خاک بازگردد. این روش راهکاری هوشمندانه برای کاهش پسماندهای ساختمانی و فشار بر محلهای دفن زباله به حساب میآید.
برج چوبی در لیست معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵
در حالی که اغلب برجهای چوبی معاصر برای تضمین پایداری سازه به یک هسته بتنی متکی هستند، برج اداری “Fyrtornet” اثر استودیو Wingårdhs، با اتکای کامل به چوب و بدون استفاده از بتن در بدنه اصلی، به ارتفاع قابل توجه ۵۱٫۵ متر دست یافته است؛ پروژهای که بهروشنی ظرفیتهای معماری پایدار مبتنی بر چوب را به نمایش میگذارد. از منظر مهندسی سازه، این برج بر پایه تیرها و المانهای مورب گلولام و دالهای کف CLT شکل گرفته است. هسته مرکزی بنا که نقش کلیدی در تامین استحکام سازه و استقرار راهپلهها دارد نیز به طور کامل از CLT ساخته شده است. فرایند ساخت به طور عمده به صورت پیشساخته انجام شده است و اجزا در محل پروژه مونتاژ شدهاند. بهرهگیری از پنلهای خورشیدی و استفاده از حملونقل ریلی برای جابهجایی مصالح ساختمانی، اعتبار زیستمحیطی پروژه را تقویت کرده و به کاهش چشمگیر انتشار دیاکسید کربن انجامیده است.
برای مطالعه بیشتر: برج The Island تایوان، تلاشی جدید برای پیوند معماری شهری و طبیعت + تصویر
خانههای بامبو در لیست معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵
پروژه “Housing NOW” از مجموعه Blue Temple در میانمار، بار دیگر ظرفیتهای چشمگیر بامبو به عنوان یک مصالح ساختمانی کارآمد و پایدار را برجسته میکند. این طرح بهجای وابستگی به مصالح وارداتی، بر بامبوی محلی تکیه دارد و خانههایی مقاوم و مقرونبهصرفه ارائه میدهد؛ سازههایی که در برابر زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۷ ریشتر عملکرد موفقی از خود نشان دادهاند. این واحدهای مسکونی با هزینهای در حدود هزار دلار برای هر بنا، طراحی مینیمال دارند و به صورت فضاهای تکاتاقه با دیوارهای باز اجرا شدهاند تا جریان طبیعی هوا بهخوبی برقرار شود. کف مرتفع ساختمانها، فضای داخلی را در فصل بارانهای شدید موسمی خشک نگه میدارد. سقفهای سبکوزن و امکان شخصیسازی نمای خارجی با بامبوی بافتهشده یا چوب، این خانهها را به نمونهای انعطافپذیر و سازگار با شرایط اقلیمی و فرهنگی منطقه تبدیل کرده است.
کلیسای بتنی در لیست معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵
کلیسای “Holy Redeemer” و مرکز اجتماعی لاس چومبراس، طراحیشده توسط فرناندو منیس، به تازگی بهواسطه زبان معماری صریح بتنی و تمرکز ویژه بر نقش اجتماعی فضا، موفق به کسب جایزهای معتبر در حوزه معماری شده است. این مجموعه که از چهار حجم مستقل شکل گرفته، در بازهای بیش از ده سال و متناسب با دسترسی مرحلهای به منابع مالی، به صورت تدریجی اجرا شده است. این پروژه در اسپانیا واقع شده است و هویت خود را از دیوارهای بتنی خشن و صیقلینشده میگیرد؛ عنصری که به طور مستقیم از توپوگرافی و چشمانداز آتشفشانی منطقه الهام گرفته است. در حرکتی ظریف اما تاثیرگذار، شکافهای باریک تعبیهشده در بدنه بنا که با ترکیبی از فلز مجسمهگون و شیشه پر شدهاند، نور طبیعی را به شکلی کنترلشده به فضاهای داخلی میرسانند و در عین حال، به پالت محدود و یکنواخت مصالح، پویایی و عمق بصری میبخشند.
برج JEC عربستان
برج شگفتانگیز و سر به فلک کشیده JEC در عربستان سعودی، پس از سالها انتظار به آستانه تکمیل رسیده است و خود را برای ثبت عنوان بلندترین ساختمان جهان آماده میکند. هرچند ارتفاع نهایی این سازه هنوز به صورت رسمی اعلام نشده، اما شرکت معماری AS+GG بهتازگی بار دیگر تاکید کرده است که ارتفاع آن از مرز یک کیلومتر عبور خواهد کرد؛ عددی که تقریبا دو برابر بلندترین آسمانخراش ایالات متحده، یعنی برج “One world trade center” محسوب میشود. این برج نهتنها مرتفعترین سکوی تماشای جهان را در خود جای خواهد داد، بلکه با فضایی عظیم و چندمنظوره، مجموعهای از هتلها، فضاهای اداری و واحدهای مسکونی را در دل خود میزبانی خواهد کرد.
خانه کممصرف House W
خانه “House W” طراحیشده توسط دفتر Florian Busch Architects، در قالب یک انبار چوبی سنتی ظاهر میشود، اما در واقع نمونهای پیشرفته از یک اقامتگاه فوقکممصرف است که در مقیاس سالانه، نزدیک به دو برابر انرژی مورد نیاز خود را تولید میکند. این پروژه در ناحیهای روستایی از ژاپن و بر بستر یک انبار قدیمی کشاورزی شکل گرفته است و به طور مستقیم از بستر تاریخی خود الهام میگیرد. بخشهایی از نمای بیرونی با یک پوسته خورشیدی پوشانده شده است که در کنار سامانه ذخیرهسازی باتری، امکان عملکرد کاملا خارج از شبکه برق را فراهم میسازد. در فضای داخلی، استفاده گسترده از چوب در کنار سقفهای مرتفع و چیدمانهای باز، فضایی روشن و سیال ایجاد کرده است. لوورهای قابل تنظیم نیز نقش کلیدی در مدیریت تابش خورشید ایفا میکنند.
تونل Thames Tideway در لیست معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵
شاید در نگاه نخست عجیب به نظر برسد، اما یک پروژه فاضلاب شهری در میان شاخصترین دستاوردهای معماری امسال جای گرفته است. تونل “Thames Tideway” با اتصال به شبکه فاضلاب ۱۵۰ ساله لندن در چندین نقطه، ظرفیت این سیستم فرسوده را به طور چشمگیری افزایش داده است. این پروژه عظیم زیرساختی بیش از یک دهه زمان برد تا به مرحله اجرا برسد و در جریان ساخت آن، حدود ۴٫۷ میلیون تن خاک از محل پروژه خارج شده است. طول کلی این تونل به ۲۵ کیلومتر میرسد. تونل اصلی با قطری معادل ۷٫۲ متر، فضایی هماندازه سه اتوبوس دوطبقه لندن در کنار یکدیگر دارد. این سازه تنها مدت کوتاهی پس از افتتاح، مانع ورود بیش از ۲٬۲۰۰ استخر المپیکی فاضلاب به یکی از رودخانههای محلی شده است؛ دستاوردی که نقش حیاتی آن را در حفاظت از محیط زیست شهری بهخوبی نشان میدهد.
خبر پیشنهادی: ساخت کلبه شیشهای در دل آلپ با منظرهای خیرهکننده + تصویر
برج ۲۷۰ پارک اونیو
خط آسمان نمادین نیویورک با افزوده شدن یک عنصر شاخص جدید، جلوهای تازه به خود گرفته است. برج ۲۷۰ پارک اونیو که توسط دفتر معماری Foster + Partners طراحی شده است، با قد کشیدن تا ارتفاع ۱٬۳۸۸ فوت (۴۲۳ متر)، جایگاه خود را در میان مرتفعترین ساختمانهای ایالات متحده تثبیت کرده است. این آسمانخراش فوقبلند با زبانی معمارانه و متمایز، پاسخی هوشمندانه به محدودیتهای فضایی یک سایت شهری متراکم ارائه میدهد. این سازه روی ستونهای عظیم بادبزنیشکل، بالاتر از تراز خیابان معلق شده است و نمای پلکانی برنزی آن، گسستی بصری از انبوه برجهای شیشهای مستطیلی منهتن ایجاد میکند. دقت در جزئیات، هم در طراحی داخلی و هم در پوسته بیرونی، چشمگیر است؛ تا آنجا که حتی سامانهای برای ایجاد نسیم مصنوعی تعبیه شده است تا پرچم ایالات متحده همواره در حال اهتزاز باقی بماند.
پروژه VeroVistas در لیست معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵
ساختوساز مسکونی با چاپ سهبعدی در ایالات متحده همچنان روندی رو به رشد دارد. پروژه “VeroVistas” نمونهای شاخص از این روند است و شامل دو خانه چاپ سهبعدی در کلرادو است که توسط شرکت VeroTouch ساخته شدهاند. در این پروژه، پرینتر سهبعدی COBOD با لایهگذاری مخلوطی سیمانی شکل، اسکلت اصلی خانهها را شکل داد و سپس تیم سازندگان انسانی مراحل تکمیلی و نهایی را اجرا کردند. هر دو خانه در یک طبقه طراحی شدهاند و فضای داخلی آنها با هدف ایجاد روشنایی طبیعی و راحتی ساکنان طراحی شده است. هر واحد شامل دو اتاق خواب و دو حمام است. از منظر دکوراسیون داخلی، یکی از خانهها با حفظ ظاهر بتنی و خطوط مشخص چاپ سهبعدی خودنمایی میکند، در حالی که دیگری با پایان داخلی سنتی به سبک استوکوی کلاسیک تزئین شده است.
موزه جورج لوکاس در لیست معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵
پس از سالها انتظار، موزه هنر روایی لوکاس در لسآنجلس سرانجام از منظر سازهای، تکمیل شده است. هماکنون کارهای داخلی در حال انجام است تا موزه برای افتتاح در چند ماه آینده آماده شود. این پروژه، حاصل اشتیاق جورج لوکاس و همسر او ملودی هابسون، مسیر پیچیدهای را پشت سر گذاشت تا به طراحی چشمگیر فعلی (شبیه یک سفینه فضایی) دست یابد. بنا بر فراز زمین قرار گرفته است و فضایی سایهدار برای بازدیدکنندگان فراهم میکند. دیوارهای خارجی با بیش از ۱٬۵۰۰ پنل خمیده فایبرگلاس تقویتشده با پلیمر پوشیده شده و سقف با فضای سبز زنده مزین شده است. علاوه بر این، موزه با بهرهگیری از سیستم جمعآوری آب باران و مجموعهای بزرگ از پنلهای خورشیدی، ردپای کربنی خود را به حداقل رسانده است.
این پایان لیست معماریهای شگفتانگیز ۲۰۲۵ ما برای سال جاری است. اگر با گزینش ما موافق نیستید، در بخش نظرات پروژههایی را با ما در میان بگذارید که در سال ۲۰۲۵ توجه شما را جلب کردهاند.
