ایلان ماسک بار دیگر زمان تحقق «هوش مصنوعی عمومی» را نزدیک دانست و اینبار سال ۲۰۲۶ را به عنوان موعد احتمالی دستیابی به این فناوری معرفی کرد.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی مگ دید، این پیشبینی بر اساس گزارشی تازه از Business Insider، در حالی مطرح میشود که ماسک سال گذشته تحقق هوش مصنوعی عمومی را برای سال ۲۰۲۵ قطعی دانسته بود؛ ضربالاجلی که اکنون تنها چند هفته تا پایان آن باقی مانده است و هنوز نشانهای از تحقق این وعده دیده نمیشود.
طبق این گزارش، مدیرعامل شرکت xAI معتقد است که این شرکت میتواند ظرف یکی دو سال آینده به هوش مصنوعی عمومی دست پیدا کند. ادعایی که برای بسیاری از ناظران صنعت فناوری آشنا به نظر میرسد، چرا که ماسک پیشتر نیز بارها زمانبندیهای خوشبینانهای درباره پروژههای خود ارائه داده است. او در ماه مه ۲۰۲۴، در پاسخ به پرسش لوگان کیلپاتریک، رئیس محصول Google AI Studio، درباره زمان تحقق هوش مصنوعی عمومی، گفته بود «سال آینده»، پاسخی که در همان زمان نیز با تردید همراه شد و در نهایت به واقعیت نپیوست.
به گفته منتقدان، این نخستینبار نیست که ماسک درباره آینده شرکتهای خود پیشبینیهایی فراتر از توان فنی یا زمانبندی واقعی مطرح میکند. از خودروهای خودران تسلا گرفته تا پروژههای فضایی و حتی وعدههای مرتبط با شبکه اجتماعی ایکس، سابقه اظهارات او نشان میدهد که این پیشبینیها اغلب بیش از آنکه مبتنی بر شواهد فنی باشند، نقش تبلیغاتی و سرمایهمحور دارند.
نگاهی به مواضع ماسک درباره هوش مصنوعی در سالهای اخیر نیز این رویکرد متناقض را نشان میدهد. او در مارس ۲۰۲۳ از امضاکنندگان نامهای بود که خواستار توقف ششماهه تمامی فعالیتهای توسعه هوش مصنوعی به دلیل خطرات بالقوه آن شده بود. با وجود این، کمتر از یک ماه بعد مشخص شد که ماسک به طور همزمان و به صورت محرمانه در حال ساخت پروژه هوش مصنوعی خود در توییتر است. چند ماه بعد در ژوئیه ۲۰۲۳، او به طور رسمی شرکت xAI را معرفی کرد؛ شرکتی که اکنون توسعه چتبات Grok را بر عهده دارد.
به باور بسیاری از تحلیلگران، نگرانی ماسک از «خطرات هوش مصنوعی» در آن مقطع بیشتر ناشی از عقب ماندن او از رقبا، بهویژه OpenAI بود تا دغدغه واقعی درباره آینده بشر داشته باشد. همین نگاه باعث شده است که برخی اظهارات اخیر او درباره تحقق هوش مصنوعی عمومی نیز با دیده تردید نگریسته شود.
همچنین گزارش Business Insider به وضعیت مالی xAI میپردازد. بر اساس این گزارش، ماسک به کارکنان این شرکت اعلام کرده است که روند جذب سرمایه بهخوبی پیش میرود و xAI سالانه بین ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار سرمایه جذب میکند. با وجود این، پاسخ رسمی شرکت به پرسشهای رسانهای بسیار محدود بوده است. ایمیلی که برای شفافسازی درباره این گزارش ارسال شد، تنها با یک پاسخ خودکار مواجه شد، که در آن نوشته شده بود “Legacy Media Lies”. این واکنش ادامه رویکرد انتقادی و گاه تهاجمی ماسک نسبت به رسانههای جریان اصلی است.
یکی از چالشهای اساسی در بحث هوش مصنوعی عمومی، نبود یک تعریف واحد و مورد توافق است. شرکت IBM، هوش مصنوعی عمومی را مرحلهای میداند که در آن سامانههای هوش مصنوعی بتوانند تواناییهای شناختی انسان را در تمامی وظایف، همسطح یا حتی فراتر از انسان ارائه دهند. با وجود این، تعریف مفاهیمی مانند «توانایی شناختی» و «هر وظیفه» همچنان محل اختلاف است و همین موضوع، ارزیابی ادعاهای مربوط به تحقق AGI را دشوار میکند.
در مقابل، برخی پژوهشگران و نظریهپردازان، هوش مصنوعی عمومی را صرفاً توان پردازشی بالاتر نمیدانند، بلکه نوعی خودآگاهی میدانند؛ حالتی که در آن سامانه هوش مصنوعی بتواند خود را به عنوان یک موجود آگاه درک کند. این نگاه، ریشه بسیاری از نگرانیهای آخرالزمانی درباره «شورش رباتها» و نابودی بشر به دست ماشینها است؛ نگرانیهایی که ماسک در سالهای گذشته نقش پررنگی در برجستهسازی آنها داشته، هرچند به تازگی از شدت این اظهارات کاسته است.
با وجود این، کارشناسان تأکید میکنند که حتی در صورت تحقق هوش مصنوعی عمومی، سناریوهای سینمایی مانند Terminator 2 به این زودیها عملی نخواهد شد. در شرایط فعلی، تهدیدهای بالقوه بیشتر به سامانههای غیرانساننما و زیرساختهای حیاتی، مانند شبکههای تسلیحات یا سیستمهای حیاتی دیجیتال مربوط میشود؛ مشابه آنچه در فیلم کلاسیک “Colossus: The Forbin Project” به تصویر کشیده شده بود.
در کنار این مباحث، ماسک همزمان وعدههای بلندپروازانه دیگری نیز مطرح میکند. او اعلام کرده است که تسلا میتواند طی پنج سال آینده سالانه یک میلیون ربات انساننمای Optimus تولید کند؛ رباتهایی که به گفته او حتی توان مراقبت از کودکان را خواهند داشت. با وجود این، تحقق این هدف نیز منوط به حل چالشهای اساسی، از جمله عملکرد مستقل رباتها بدون کنترل از راه دور است.
در نهایت، هرچند احتمال تحقق ناگهانی هوش مصنوعی عمومی به طور کامل رد نمیشود، اما سابقه پیشبینیهای ماسک باعث شده است که بسیاری از فعالان صنعت فناوری با احتیاط به این وعده جدید نگاه کنند. بهویژه آنکه او پیشتر نیز ضربالاجلهای مشخصی را مطرح کرده است که به نتیجه نرسیدهاند؛ از جمله وعده نمایش یک خودروی پرنده تا پایان سال جاری، که ماسک آن را در گفتوگویی با جو روگن مطرح کرده بود.
