یادداشت سردبیر
0 پسندیدم
بازدید:۵
صد آنلاین | در هفتههای اخیر، شرایط مذاکرات ایران و آمریکا در پرونده هستهای و منطقهای، به مرحلهای از تقابل نرم و سنجش ارادهها رسیده است. واشنگتن پس از ناکامیهای پیدرپی در ائتلافسازی نظامی و سیاسی علیه تهران، اکنون راه چانهزنی محدود و تست انعطاف ایران را در پیش گرفته است. با این حال، واقعیت صحنه منطقه نشان میدهد که ایران دیگر در موضع دفاعی نیست— بلکه در موقعیت بازدارندگی فعال قرار دارد.
در هفتههای اخیر، شرایط مذاکرات ایران و آمریکا در پرونده هستهای و منطقهای، به مرحلهای از تقابل نرم و سنجش ارادهها رسیده است. واشنگتن پس از ناکامیهای پیدرپی در ائتلافسازی نظامی و سیاسی علیه تهران، اکنون راه چانهزنی محدود و تست انعطاف ایران را در پیش گرفته است. با این حال، واقعیت صحنه منطقه نشان میدهد که ایران دیگر در موضع دفاعی نیست— بلکه در موقعیت بازدارندگی فعال قرار دارد.
محور اول: مذاکرات تهران–واشنگتن زیر سایۀ توازن جدید قدرت
با وجود رفتوآمدهای دیپلماتیک غیرعلنی میان تهران، دوحه و مسقط، خطوط اصلی مذاکرات تغییر نکردهاند:
- لغو تحریمهای مالی و نفتی؛ شرط نخست ایران برای هر توافق موقت.
- بازگشت آمریکا به تعهدات برجامی بدون شرط ثانویه؛ مطالبه اصلی تهران.
- پرهیز از مذاکره مستقیم؛ سیاست هوشمندانهای که ایران از آن برای کنترل ریتم گفتگوها استفاده میکند.
منابع تحلیل منطقهای میگویند که واشنگتن، پس از حملات موفق نیروی مقاومت به منافع آمریکا و اسرائیل در مناطق مختلف، دچار بازنگری در استراتژی خاورمیانهای خود شده است. دولت ترامپ دیگر نمیتواند جنگ پرهزینهای آغاز کند—نه از نظر داخلی (فشار انتخابات)، نه از نظر اقتصادی.
محور دوم: احتمال تقابل نظامی و ارزیابی خطر جنگ
در سطح راهبردی، احتمال درگیری مستقیم ایران و آمریکا در کوتاهمدت پایین اما در میانمدت قابلتحلیل است؛ چرا؟
- مواضع نیروهای آمریکایی در سوریه، عراق و خلیج فارس به شدت در معرض پاسخهای موشکی هستند.
- حملات دفاعی اخیر در محور مقاومت، نشان داده که ایران نه واکنش محدود، بلکه پاسخ هوشمند و چندلایه در اختیار دارد.
- آمریکا و اسرائیل با فشار داخلی، بهدنبال یک نمایش بازدارندگی مجازی هستند تا از جنگ واقعی بگریزند.
بنابراین، هرچند تنش در سطح رسانهها بالا خواهد ماند، اما جنگ تمامعیار عملاً به ضرر آمریکا و متحدانش است؛ چرا که معادلهی بازدارندگی ایران نه تنها نظامی، بلکه سایبری و منطقهای شده است.
ایران امروز، نه در موضع «انتظار توافق»، بلکه در جایگاه طراح نظم منطقهای نوین قرار دارد.
مذاکرات پشتصحنه ادامه دارد، اما تهران با درک دقیق از شکافهای سیاسی و اقتصادی غرب، مسیر خود را بر سه پایه استوار کرده است:
- قدرت بازدارنده یگان موشکی و پهپادی؛
- دیپلماسی فعال شرقی و منطقهای (چین، روسیه، عراق، قطر)؛
- همگرایی درونی اقتصادی و فرهنگی برای مقابله با جنگ ترکیبی غرب.
