برآیند منفی در هفته پرتلاطم بورس/بازدهی ۸۰ درصدی حرکت رو به رشدی است

به گزارش خبرگزاری مگ دید، پس از چند هفته رشد شاخص‌های بورس به دلیل انتظارات تورمی و جاماندگی بازار از تورم و بازارهای موازی، در هفته دوم دی هیجان بازار ارز تا حدودی فروکش کرد و به دنبال آن جریان معاملات بازار سهام نیز تغییر مسیر دارد و وارد فاز اصلاحی شد در نتیجه شاخص کل بورس این هفته یک درصد رشد کرد و شاخص هم‌وزن ۱.۹ درصد منفی شد.

تغییر مدیریت در بانک مرکزی و سیگنال‌های جدید درباره مدیریت نقدینگی و نرخ بهره از مهم‌ترین عوامل اثرگذار در این هفته بود که با ترسیم چشم‌انداز ثبات نسبی در سیاست‌های پولی سبب شد فشار فروش در بسیاری از نمادها کاهش پیدا کند و سهام‌داران حقیقی با احتیاط بیشتری اقدام به خرید کنند هم‌زمان، نوسانات محدود نرخ ارز در بازار آزاد و سامانه‌های رسمی، انتظارات تورمی را تا حدی کنترل کرد و مانع از شکل‌گیری موج‌های هیجانی در گروه‌های دلاری شد.

از تنش ارزی تا فاز اصلاحی بازار

نگاهی به بازدهی بورس در هفته دوم دی ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که معاملات این هفته در مسیر «انتظار و ارزیابی» پیش رفت تا جایی که با وجود فضای اصلاحی، شاخص کل بورس در مجموع هفته حدود یک درصد رشد کرد و از سطح چهار میلیون و ۲۸ هزار واحد به چهار میلیون و ۷۰ هزار واحد رسید، این رشد نشان می‌دهد که نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز همچنان از حمایت نسبی برخوردار بودند اما شاخص هم‌وزن که تصویر دقیق‌تری از وضعیت کلی بازار ارائه می‌دهد، با افت ۱.۹۳ درصدی به یک میلیون و ۱۰۴ هزار واحد بازگشت که نشان‌دهنده فشار فروش در سهام کوچک و متوسط است.

میانگین حجم معاملات در این هفته به حدود ۵۷ میلیارد برگه سهم رسید و میانگین ارزش معاملات نیز در محدوده ۲۴.۵ همت قرار داشت در حالی که جریان پول تصویر متفاوتی را نشان داد؛ حدود دو هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد.

عملکرد شاخص‌های بازار حکایت از آن دارد که شاخص کل بورس تهران روندی کم‌شیب و نوسانی داشت در حالی که شاخص هم‌وزن نشان‌دهنده توجه بیشتر سرمایه‌گذاران به نمادهای کوچک و متوسط بود. در بین صنایع، گروه‌های فلزات اساسی، پالایشی و بانکی بیشتر در کانون توجه قرار گرفتند و از سوی دیگر افزایش نسبی ارزش معاملات خرد نیز نشانه‌ای از بازگشت تدریجی اعتماد به بازار تلقی شد، هرچند همچنان فاصله محسوسی با دوره‌های پررونق گذشته وجود داشت.

نوسان روزهای اخیر بازار سرمایه حکایت از آن دارد که نرخ ارز همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در روند بورس دارد، همانگونه که در معاملات چهارشنبه، کاهش شدت نوسانات ارزی فشار عرضه سهام را کُند کرد اما کارشناسان بر این باورند که اصلاح بخشی از بازار پس از رشد پرشتاب هفته‌های قبل، طبیعی به نظر می‌رسد و تا زمانی که متغیر دلار در سطوح حمایتی باقی بماند، روند کلی بورس همچنان مثبت ارزیابی می‌شود و در صورت تثبیت نرخ دلار نیز حجم عرضه‌ها کمتر شود و بازار به تعادل نزدیک‌تر می‌شود.

تلاطم در آرامش بودجه حمایتی

سیاوش وکیلی؛ کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار مگ دید اظهار کرد: بازار این هفته بیش از هر عاملی، تحت تأثیر لایحه بودجه بود زیرا بر خلاف سال‌های گذشته، انتشار جداول لایحه بودجه نشان داد که تغییرات خاصی در برخی بخش‌های درآمدی ایجاد نشده و برعکس حتی نویدبخش این بود که مواردی مانند حقوق و بهره مالکان معادن دست نخورده باقی بماند.

وی با اشاره به تأثیر رد کلیات لایحه بودجه پیشنهادی دولت در کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی یادآور شد: در واکنش به این موضوع، ریسکی وارد بازار شد که حکایت از نگرانی فعالان بازار از این موضوع دارد که در رفت و برگشت بودجه به دولت و مجلس، ممکن است آرامشی که از بودجه برداشت می‌شد، تحت تأثیر اصلاحات قرار گیرد.

کارشناس بازار سرمایه دومین دلیل عقب‌گرد شاخص‌های بورس در هفته اخیر را افزایش ریسک سیاسی و بین‌المللی دانست و ادامه داد: این موضوع نیز یک عامل منفی و کاهنده بود که به دنبال آن شاهد توقف رشد شاخص‌ها بودیم که به دلیل برخی ناآرامی‌ها و اعتراض به جهش‌های اخیر نرخ ارز تشدید شد اما در دو روز پایانی هفته و با معرفی رئیس کل جدید بانک مرکزی بار دیگر شاخص‌ها به رنگ سبز درآمدند.

وی با اشاره به تجربه مثبت بورس از ریاست همتی بر بانک مرکزی گفت: این تجربه همه ریسک‌های اقتصادی و اجتماعی را خنثی کرد و اگر در حوزه ریسک‌های بین‌الملل اتفاق ویژه‌ای رخ ندهد، پیش‌بینی می‌شود که هفته آینده نیز بورس روند مثبتی داشته باشد.

اخبار مثبت در برابر ریسک‌ها

وکیلی التهابات بازار در روزهای پایانی هفته را ناشی از ریسک سیاسی و رد شدن کلیات بودجه در کمیسیون تلفیق عنوان کرد و افزود: این اخبار منفی با تغییر رئیس کل بانک مرکزی و اعلام سیاست‌های حمایتی دولت خنثی شد اما جدا از تحلیل‌های تکنیکالی که درباره آنها صحبت شد به نظر می‌رسد که بازار پس از یک دوره رشد در انتظار یک دوره استراحت برای شاخص‌ها بود و روند این هفته بیش از ریزش قیمت‌ها به عنوان یک اصلاح زمانی برآورد می‌شود.

وی ادامه رشد بورس را وابسته به مدیریت بازار ارز دانست و توضیح داد: در این صورت فرصت برای رشد بورس فراهم است به ویژه سیگنال‌هایی که رئیس جدید بانک مرکزی در نخستین روز کاری خود به بازار سرمایه فرستاد نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد هماهنگی بین بانک مرکزی و وزارت اقتصاد است.

کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: در هفت هشت ماه اخیر شاهد ناهماهنگی بین اقدامات بانک مرکزی و وزارت اقتصاد بودیم اما به نظر می‌رسد که استراتژی وزارت اقتصاد درباره بازار سرمایه غلبه کرده و بانک مرکزی در روزهای آینده با آن همسو خواهد شد و در صورتی که مجلس نیز به این همسویی بپیوندد، وفاق مورد نظر دولت حداقل در حوزه داخلی اتفاق می‌افتد و باید اثرات خود را در بازار سرمایه به شکل مثبت ببینیم.

وی با اشاره به مقایسه وضع کنونی بورس با سال ۱۳۹۹ گفت: در آن زمان شرایطی ایجاد شده بود که انگیزه‌ای برای سپرده‌گذاری در بانک وجود نداشت و شاهد فاصله معنی‌داری بین نرخ بهره بودیم اما اکنون ابزارهای بدون ریسک نرخ بهره بسیار بالاست و به همین دلیل فشار نقدینگی هجوم به بازار سرمایه و تکرار سال ۹۹ از نظر پارامترهای واقعی اقتصاد متصور نیست، در چنین فضایی سیگنال هماهنگی بانک مرکزی با بورس اثرگذاری مثبتی خواهد داشت.

برآیند منفی در هفته پرتلاطم بازار

فردین آقابزرگی؛ کارشناس بازار سرمایه نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مگ دید اظهار کرد: بورس در هفته منتهی به دهم دی تلاطم زیادی داشت، دو روز پایانی هفته تقریباً برآیند منفی را به ثبت رساند هرچند در روز چهارشنبه دهم دی شاخص حدود ۴۰ هزار واحد مثبت شد اما شتاب منفی روز دوشنبه و سه شنبه فزونی داشت.

وی برآیند دو سه روز گذشته بازار را وضعیت ریزشی دانست و گفت: باید توجه داشته باشیم که شاخص کل ۴۸ درصد و شاخص آزاد شناور نیز حدود ۴۸ درصد از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا امروز بازدهی داشته اما اگر همین جهش شاخص کل بورس را نسبت به کف شاخص بعد از بازگشایی بورس در بعد از جنگ ۱۲ روزه در نظر بگیریم که دو میلیون و ۳۰۰ هزار واحد بود، ا بیش از ۸۰ درصد بازدهی داشتیم حرکت بسیار رو به رشدی به شمار می‌آید.

کارشناس بازار سرمایه خاطر نشان کرد؛ اگر در این زمان نگاه کنیم، بورس آنچنان بازماندگی نسبت به بازارهایی مانند طلا و ارز ندارد اما به نظر می‌رسد که مسائل اعتراضات نسبت به افزایش قیمت ارز در بازار یا تهدیدهایی که با مسافرت‌های رئیس جمهور اسرائیل به آمریکا داشت، این گمانه‌ها بخشی از تفکرات سرمایه گذاری در بورس به شمار می‌آید چه غالب باشد یا در حداقل، تأثیر خود را خواهد گذاشت.

شوک کوتاه مدت تغیر مدیریت به بازار ارز

وی با اشاره به همراهی رشد بورس با دیگر بازارهای مالی و ادامه داد: نکته مهم این است که در مقایسه با دیگر بازارها وقتی بخواهیم به بورس نگاه کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که باید سطح ارزندگی هر بازار را بر اساس مقیاس‌ها و شاخص‌هایی تعریف کنیم به عنوان مثال می‌گوئیم بورس از ۳۳۰ میلیارد دلار به کمتر از ۱۰۰ میلیارد دلار افت کرده است.

آقابزرگی درباره تأثیر تغییر مدیریت بانک مرکزی بر بازار سرمایه توضیح داد: با روی کار آمدن آقای همتی احتمال اینکه چند روزی در بازه کوتاه مدت یک شوک روانی در جهت کاهش نرخ ارز داشته باشیم وجود دارد اما به خوبی به یاد داریم که وی در ارتباط با افزایش قیمت دلار تا ۹۰ هزار تومان استیضاح و برکنار شد و اکنون با دلار ۱۴۰ هزار تومان بازگشته است.

کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: این شرایط نشان می‌دهد که با جابجا شدن مدیران، وزیران یا یک مسئول و حتی یک تیم اقتصادی مشکل به شکل ریشه‌ای حل نخواهد سد. نمونه این موضوع تیم اقتصادی دولت است که در ابتدا صحبت از ساماندهی وضعیت اقتصاد و ثبات قیمت کالاهای اساسی از ابتدا تا پایان سال کردند و هفت ماه بعد با چنین تورمی روبه‌رو شدیم.

چرخش نقدینگی به سمت بورس

وی شوک مقطعی کاهش نرخ ارز در بورس را اجتناب‌ناپذیر دانست و ادامه داد: شاید برای هفته آینده یکی از دغدغه‌های فعالان بازار سرمایه این شرایط باشد اما با این علاقه‌مندی و چرخش نقدینگی به سمت بازار سرمایه، این موضوع بعید به نظر می‌رسد.

آقابزرگی این اتفاق را با احتمال ضعیف اما ممکن برای هفته آینده دانست و گفت: به نظر می‌رسد شرایط اقتصادی ما حکم می‌کند که نقدینگی و سرمایه در قالب نگهداری وجه نقد به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود و به طور حتم باید در بازارهایی که با اولویت مولد یا غیرمولد بودن سرمایه گذاری شود تا از کاهش ارزش سرمایه گذاری جلوگیری کند.

نزدیک شدن نرخ ارز دولتی و بازار آزاد

وی با اشاره به کاهش ارزش دلاری و P/E بازار همزمان با افزایش قابل توجه نرخ ارز دولتی تصریح کرد: رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده که تک نرخی کردن ارز در دستور کار است که این اتفاق تا اندازه‌ای رخ داده زیرا اکنون نرخ ارز مسافرتی در تالار مبادلات طلا و ارز ۱۲۴ هزار تومان و بازار آزاد ۱۳۴ هزار تومان است.

کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اندک شدن اختلاف قیمت این دو نرخ گفت: در طول دو سه دهه گذشته نیز هر از گاهی این دو نرخ به هم نزدیک شده‌اند اما به یاد داریم و تاریخچه این را به ما گوشزد می‌کند که در فواصل زمانی کوتاه دوباره فاصله از هم خواهند گرفت به دلیل اینکه نرخ ارز دولتی پایدار نیست زیرا متغیرهای کلان اقتصادی رو به بهبود حرکت نکرده از جمله در معضل نرخ تورم، نرخ رشد اقتصادی، نرخ حجم نقدینگی و غیره.

ضرورت انضباط مالی و تصمیمات تخصیص

وی با تاکید بر ابن کاراهکار برون رفت از چنین وضعیتی به جابجایی مدیران محدود نمی‌شود، یادآور شد: به کار گماردن افراد متخصص هر چند بسیار ضروری است اما انضباط مالی و مقید بودن به ارائه خدمات در بهترین و با کیفیت. ترین نظرات تخصصی و کارشناسی بدون توجه به مصالح غیراقتصادی مثل سیاسی را اگر رعایت کنیم وضعیت اقتصادی به طور حتم بهبود خواهد یافت در نتیجه بازار سرمایه و بورس هم خیلی بیش از پیش مورد توجه قرار خواهد گرفت.

به گزارش خبرگزاری مگ دید، یکی از مهم‌ترین چالش‌های بازار سرمایه در سال‌های اخیر عقب‌ماندگی از نرخ تورم بوده که کاهش جذابیت بازار سهام برای سرمایه‌گذاران را به دنبال داشته است.

قیمت‌گذاری دستوری در برخی صنایع، افزایش نرخ بهره و جذاب‌تر شدن بازارهای بدون ریسک همچنین نااطمینانی‌های ناشی از سیاست‌های اقتصادی از جمله عواملی هستند که سودآوری شرکت‌ها و انتظارات سهام‌داران را تحت فشار قرار داده‌اند. در چنین شرایطی، حتی شرکت‌هایی که از نظر عملیاتی عملکرد مناسبی داشته‌اند نیز نتوانسته‌اند بازدهی متناسب با تورم ایجاد کنند.

از سوی دیگر، کاهش ورود نقدینگی جدید به بورس و خروج سرمایه‌های خرد به سمت بازارهایی مانند سپرده‌های بانکی یا دارایی‌های فیزیکی، این فاصله را تشدید کرده است. تحلیلگران معتقدند تا زمانی که ثبات در سیاست‌گذاری اقتصادی، اصلاح ساختار بازار و تقویت شفافیت اطلاعاتی تحقق نیابد، بورس همچنان در جبران عقب‌ماندگی خود نسبت به تورم با دشواری روبه‌رو خواهد بود.

خبرنگار: ناهید شفیعی